Oblieke luchtfotografie in Nederland: wat is het en wie gebruikt het?
Laatst bijgewerkt:
Een oblieke luchtfoto is een schuine luchtfoto die onder een hoek van ongeveer 45° wordt gemaakt, meestal vanuit vier kijkrichtingen: noord, oost, zuid en west. Anders dan een orthofoto, die alleen het bovenaanzicht toont, laat een obliek ook gevels, dakranden en hoogteverschillen zien. In Nederland gebruiken vooral gemeenten, waterschappen, taxateurs, ingenieursbureaus en bouw- en onderhoudsbedrijven oblieke beelden. Wij leveren die beelden via hetbestebeeld.nl (voorheen Vision 10).
Wat is een oblieke luchtfoto precies?
Een luchtfoto kan loodrecht (nadir) of schuin (obliek) worden gemaakt. Een nadir-opname kijkt recht naar beneden. Na geometrische correctie, waarbij de opnames worden gekoppeld aan gemeten paspunten op het aardoppervlak, wordt daar een orthofoto van gemaakt: een kaartecht bovenaanzicht waarin afstanden overeenkomen met de werkelijkheid. Een oblieke opname kijkt onder een hoek naar het terrein, waardoor je een gebouw ziet zoals je het vanaf een hoge toren of uit een vliegtuigraam zou zien.
Moderne luchtcamera’s leggen het nadir-beeld en de oblieke beelden tegelijk vast. Bij Kavel 10 gebruiken we hiervoor onder meer Vexcel UltraCam Osprey 4.2-camera’s. Die maken in één vlucht een loodrecht beeld en vier schuine beelden onder 45°. Omdat alles met dezelfde sensoren en op hetzelfde moment wordt ingewonnen, zijn ortho en obliek op elkaar uitgelijnd. Een object staat dan in beide beelden op dezelfde plek en uit hetzelfde moment.
Meer over de twee beeldtypen lees je bij orthofoto’s en oblieke foto’s.
Waarom vier kijkrichtingen?
Vanuit één richting zie je maar één kant van een gebouw. Met vier richtingen (noord, oost, zuid en west) zie je in principe alle gevels en de directe omgeving. Dat is belangrijk bij vragen als: zit er een dakkapel aan de achterzijde, hoeveel bouwlagen heeft dit pand, of in welke staat zijn het voegwerk en de goot?
Een aandachtspunt is de belichting. Zonnestand en bewolking verschillen per kijkrichting. Wij standaardiseren onze oblieken radiometrisch, zodat kleur en belichting per richting op elkaar zijn afgestemd en beelden over het hele land vergelijkbaar blijven.
Wie gebruikt oblieke luchtfotografie in Nederland?
Oblieke beelden worden vooral gebruikt als je iets moet beoordelen zonder ter plaatse te gaan. Veelvoorkomende gebruikers en toepassingen:
- Gemeenten: beoordelen van bebouwing en de openbare ruimte, voorbereiding van vergunnings- en handhavingsdossiers, en ondersteuning bij waardebepaling. Voor de WOZ-waardering is de Waarderingskamer de toezichthouder. Welke beelden je daarvoor mag inzetten, stem je af op hun richtlijnen.
- Waterschappen: inspectie van dijken, kaden en watergangen. Een voorbeeld is het project Sterke Lekdijk: in opdracht van Lek Ensemble is de 55 kilometer lange Lekdijk, die Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden versterkt, vastgelegd met oblieke luchtfoto’s, een orthofotomozaïek en een DTM (projecten).
- Taxateurs: controle van gevels, bouwlagen, aanbouwen en omgeving bij een taxatie.
- Dakdekkers, buitenschilders en reinigingsbedrijven: offertes voorbereiden en de hoeveelheid werk inschatten zonder eerst op het dak te staan.
- Ingenieursbureaus en netbeheerders: tracéstudies en ontwerp, vaak samen met orthofoto, LiDAR en 3D.
- 3D-stadsmodellen: oblieke beelden leveren de textuur voor gebouwen. Voor het 3D-stadsmodel van Gemeente Groningen zijn LiDAR, nadir- en oblieke beelden in één vlucht ingewonnen (projecten).
Die beelden zijn ook input voor automatische kartering. Hoe dat werkt, lees je in AI-kartering en GeoAI.
Waar vind je oblieke luchtfoto’s van Nederland?
Zoek je oblieke luchtfoto’s van Amsterdam, Rotterdam, Utrecht of Den Haag? Daar zijn geen aparte bronnen per stad voor: je vindt ze bij dezelfde landelijke aanbieders als voor de rest van Nederland. Die aanbieders verschillen vooral in beeldtype, actualiteit en licentie.
| Bron / aanbieder | Beeldtype | Oblieken? | Dekking | Toegang |
|---|---|---|---|---|
| PDOK / Beeldmateriaal Nederland | Bovenaanzicht (orthofoto) | Nee | Landsdekkend | Open data |
| Kadaster (historisch) | Historische luchtfoto’s 1927–2012 | Nee | Landelijk, periodiek | Per foto te bestellen |
| Kavel 10 hetbestebeeld.nl | True orthofoto, obliek in 4 richtingen, optioneel 3D | Ja, 45°, met een uniforme resolutie van 2,5 cm voor in de foto en 3,5 cm achter in de foto | Landsdekkend; obliek vanaf 2021, true orthofoto op 3 cm vanaf 2026, plus vluchten op maat | Licentie via online viewer, REST API en integraties |
| Cyclomedia | Luchtbeelden nadir en obliek | Ja, 45°, met een gevarieerde resolutie tussen 6 cm en 9 cm | Landsdekkend | Commercieel |
Levert Kavel 10 oblieke foto’s van heel Nederland?
Ja. Sinds 2021 winnen we oblieke beelden landsdekkend in, tegelijk met de orthofoto en met dezelfde sensoren. De landelijke true orthofoto op 3 cm is er vanaf 2026. Daarnaast verzorgen we projectvluchten op maat, met een ander gebied, een andere resolutie of een ander tijdvak. Onze oblieken zijn te bekijken in hetbestebeeld.nl (voorheen Vision 10) en worden als JPEG of in het originele formaat via de REST API geleverd (producten: obliek).
Wanneer past Kavel 10 hetbestebeeld.nl, en wanneer volstaat open data?
Open data volstaat vaak als je een actuele achtergrondkaart nodig hebt, vegetatie of openbare ruimte in bovenaanzicht wilt analyseren, of een erfgrens globaal wilt bekijken. De PDOK-luchtfoto’s zijn gratis en mogen onder CC-BY breed worden hergebruikt. Binnen PDOK zijn geen oblieke luchtfoto’s te verkrijgen.
Een commerciële obliekbron zoals hetbestebeeld.nl van Kavel 10 past eerder als je:
- gevels, dakranden of bouwlagen moet zien, en dus schuin zicht nodig hebt;
- in de viewer afstanden, oppervlakten of hoogtes wilt meten;
- ortho en obliek uit hetzelfde opnamemoment naast elkaar wilt gebruiken;
- jaargangen wilt vergelijken (de obliek-tijdlijn loopt vanaf 2021, en we hebben landelijke orthofoto’s vanaf 2003);
- beelden wilt koppelen aan je eigen systemen, zoals ArcGIS, Autodesk of een Geoweb-omgeving (integraties).
Wil je dat zelf beoordelen, dan kun je een proeflicentie van 14 dagen aanvragen, met alle functies en zonder creditcard. Zie ook welke luchtfoto-viewer past bij jouw organisatie.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een orthofoto en een oblieke luchtfoto?
Een orthofoto is een geometrisch gecorrigeerd bovenaanzicht dat je als kaart kunt gebruiken. Een oblieke luchtfoto is schuin genomen, meestal onder 45°, en toont ook gevels en hoogteverschillen. De twee vullen elkaar aan: de ortho voor ligging en oppervlak, de obliek voor aanzicht en detail.
Zijn er gratis oblieke luchtfoto’s van Nederland?
Nee. De open luchtfoto’s van PDOK en Beeldmateriaal Nederland zijn bovenaanzichten. Voor schuine beelden ben je aangewezen op commerciële aanbieders.
Hoe vaak worden oblieke luchtfoto’s van Nederland vernieuwd?
Dat verschilt per aanbieder. Wij hebben landelijke orthofoto’s vanaf 2003. Oblieke beelden winnen we landsdekkend in vanaf 2021, en de landelijke true orthofoto op 3 cm is er vanaf 2026. Daarnaast vliegen we projecten op maat.
Kan ik oblieke foto’s van één stad bestellen, bijvoorbeeld Amsterdam of Rotterdam?
Bij landsdekkende inwinning zijn grote steden standaard gedekt, en je krijgt toegang via een viewerlicentie of API. Bij hetbestebeeld.nl (voorheen Vision 10) kun je ook uitsnedes van deelgebieden als dataset opvragen. Heb je een ander tijdvak of een hogere resolutie nodig voor één gebied, dan is een vlucht op maat een optie. Neem daarvoor contact met ons op.
Kun je meten in oblieke luchtfoto’s?
In hetbestebeeld.nl kun je afstanden, oppervlakten en hoogtes meten. Omdat ortho en obliek met dezelfde sensoren tegelijk zijn ingewonnen, zijn ze op elkaar uitgelijnd. In de praktijk halen we een meetnauwkeurigheid van 5 tot 10 cm.
Bronnen
Extern (geraadpleegd 28-09-2026):
- PDOK – Luchtfoto RGB (Open): https://www.pdok.nl/introductie/-/article/pdok-luchtfoto-rgb-open-
- PDOK – Luchtfoto 2025 nu beschikbaar: https://www.pdok.nl/-/luchtfoto-2025-nu-beschikbaar-bij-pdok
- PDOK Viewer: https://app.pdok.nl/viewer/
- Beeldmateriaal Nederland – Bekijk luchtfoto’s: https://www.beeldmateriaal.nl/bekijk-luchtfotos
- Beeldmateriaal Nederland – Beeldmateriaal vanaf nu vrij beschikbaar: https://www.beeldmateriaal.nl/beeldmateriaal-vanaf-nu-vrij-beschikbaar
- Kadaster – Historische luchtfoto’s: https://www.kadaster.nl/producten/kaarten-en-luchtfoto-s/historisch/luchtfoto-s
- Waarderingskamer: https://www.waarderingskamer.nl/
Intern:
- Producten – Obliek foto’s: https://www.kavel10.nl/producten/#obliek-foto-s
- hetbestebeeld.nl (voorheen Vision 10): https://www.kavel10.nl/producten/vision-10/
- Proeflicentie: https://www.kavel10.nl/producten/vision-10/proeflicentie/
- Integraties: https://www.kavel10.nl/producten/vision-10/integraties/
- Projecten: https://www.kavel10.nl/projecten/
- Veelgestelde vragen: https://www.kavel10.nl/faq/
- Kennis: Luchtfoto-viewer Nederland
