Luchtfoto-viewer voor Nederland: wanneer volstaat PDOK en wanneer betaal je voor luchtbeeld?
Laatst bijgewerkt:
Voor heel Nederland zijn actuele luchtfoto’s gratis te bekijken via PDOK en Beeldmateriaal Nederland: landsdekkende bovenaanzichten (orthofoto’s), grover dan de 3 cm van hetbestebeeld.nl, zonder oblieke beelden en onder een CC-BY-licentie. Je betaalt pas voor luchtbeeld als je meer nodig hebt dan zo’n bovenaanzicht: hogere resolutie, oblieke (schuine) beelden, true orthofoto’s, meten in de viewer of 3D. Met hetbestebeeld.nl (voorheen Vision 10) bieden wij, Kavel 10, een betaalde online viewer die daarin voorziet.
Welke gratis luchtfoto’s van Nederland zijn er?
Via PDOK en Beeldmateriaal Nederland zijn landsdekkende luchtfoto’s als open data beschikbaar vanaf jaargang 2016. Het zijn gratis bovenaanzichten (orthofoto’s), grover dan de 3 cm van hetbestebeeld.nl, en zonder oblieke beelden. Je bekijkt ze in de PDOK Viewer of de viewer van Beeldmateriaal, of koppelt ze in je eigen GIS via WMS/WMTS. Gebruik is kosteloos onder CC-BY.
Zoek je luchtfoto’s van vóór 2016? Het Kadaster levert historische luchtfoto’s van 1927 tot en met 2012 (tot en met 2006 zwart-wit, vanaf 2007 in kleur), als losse digitale luchtfoto voor € 48,90 per stuk (prijs Kadaster, geraadpleegd 28-09-2026).
Wat is het verschil tussen de open luchtfoto en een true orthofoto?
Een gewone orthofoto is vooral geschikt om te kijken. Een true orthofoto is gemaakt voor professioneel gebruik: je kunt er direct op karteren, intekenen en meten. De open PDOK-luchtfoto’s zijn orthofotomozaïeken. Dat is een bovenaanzicht dat is samengesteld uit de centrale delen van elke opname. De omvalling van hoge objecten is daardoor volgens PDOK “zo klein mogelijk”, maar niet helemaal weg. Gebouwen lijken nog licht schuin te vallen, waardoor daken over stoepen, wegen of perceelgrenzen heen liggen. Voor een overzicht is dat geen probleem, voor nauwkeurig werk wel.
Bij een true orthofoto is die omvalling volledig gecorrigeerd. Daken, gevels en objecten staan op hun werkelijke positie, recht van boven gezien. Wat je op het beeld ziet, ligt ook echt op die plek. Wij leveren standaard true orthofoto’s. Meer daarover lees je bij orthofoto’s en oblieke foto’s.
Waarom is een true orthofoto geschikt voor professionele kartering?
Omdat alles op de juiste plek staat, kun je de luchtfoto zelf als basis gebruiken voor je kaartwerk.
Direct karteren op het beeld. Je tekent dakomtrekken, wegranden, verhardingen en objecten rechtstreeks op de luchtfoto, zonder te corrigeren voor scheefstand.
Kaartlagen sluiten exact aan. BAG-panden, BGT-objecten, perceelgrenzen en kabels en leidingen vallen precies samen met wat je ziet. Afwijkingen zie je daardoor meteen.
Betrouwbaar meten in bovenaanzicht. Afstanden en oppervlakten kloppen ook rond hoge gebouwen, in binnensteden en op bedrijventerreinen.
Minder veldwerk. Mutaties en controles doe je vanaf je bureau, en je gaat alleen nog het veld in als dat echt nodig is.
Daarom werken onder meer gemeenten, netbeheerders en ingenieursbureaus met true orthofoto’s voor bijvoorbeeld BGT-bijhouding, ontwerp en toezicht.
Wat kun je niet met gratis luchtfoto’s?
Open data is sterk, maar heeft grenzen:
- Geen true orthofoto. Gebouwen vallen nog licht om, dus nauwkeurig karteren op het beeld zelf is lastig, zeker bij hoogbouw.
- Geen oblieke beelden. De open PDOK-luchtfoto’s zijn alleen bovenaanzicht. Gevels, dakranden en goothoogtes zie je niet vanuit vier richtingen.
- Geen meetomgeving voor gevels en hoogtes. Je kunt de beelden in eigen GIS-software gebruiken, maar voor hoogtes of gevelmaten heb je schuine beelden of 3D nodig.
- Vaste inwinmomenten. Je krijgt de opname zoals die gevlogen is. Een vlucht op een eigen moment of voor een specifiek tracé zit er niet bij.
- Zelf aan de slag. Je werkt zelf met de services en downloads. Vragen kun je stellen bij het Klantcontactcenter van het Kadaster of op het Geoforum.
Wanneer betaal je voor luchtbeeld?
Betalen is zinvol als je werk afhangt van details die in een normale orthofoto niet zichtbaar zijn, of als je snel wilt meten zonder GIS-kennis. Denk aan een dakdekker die een dakvlak en goothoogte wil bepalen, een taxateur die een pand van vier kanten wil bekijken of een waterschap dat meerdere jaargangen naast elkaar legt.
| Kenmerk | PDOK / Beeldmateriaal (open data) | Kadaster historisch | Kavel 10 hetbestebeeld.nl |
|---|---|---|---|
| Kosten | Gratis (CC-BY) | Per luchtfoto (€ 48,90) | Licentie; 14 dagen gratis proef |
| Resolutie | Grover dan 3 cm | Historisch, variabel | 3 cm (true orthofoto vanaf 2026) |
| Type beeld | Orthofotomozaïek (bovenaanzicht) | Losse luchtfoto | True orthofoto + obliek (N, O, Z, W) + optioneel 3D |
| Meten in viewer | Via eigen GIS | Nee | Afstanden, oppervlakten, hoogtes |
| Jaargangen | Vanaf 2016 (open data) | 1927–2012 | Oblieke beelden vanaf 2021; landelijke true orthofoto op 3 cm vanaf 2026 |
| Toegang | Viewer, WMS/WMTS, download | Levering binnen ca. 5 werkdagen | Webviewer, geen installatie |
Kun je historische en actuele luchtfoto’s vergelijken?
Ja. Met open data vergelijk je jaargangen vanaf 2016 door verschillende PDOK-lagen naast elkaar te openen in de Beeldmateriaal-viewer of je eigen GIS. Voor de periode 1927–2012 ben je aangewezen op de historische luchtfoto’s van het Kadaster. In hetbestebeeld.nl zit een tijdlijn voor oblieke beelden die standaard teruggaat tot 2021. Wij hebben landelijke orthofoto’s vanaf 2003; die zijn op aanvraag beschikbaar. De landelijke true orthofoto op 3 cm is er vanaf 2026.
Wat is hetbestebeeld.nl (voorheen Vision 10)?
hetbestebeeld.nl is onze online viewer voor luchtfoto’s. Het is een SaaS-oplossing die werkt in de browser, zonder installatie. Wij, Kavel 10, zijn een Nederlands bedrijf in luchtfotografie met kantoor in Drachten.
In de viewer bekijk je true orthofoto’s, oblieke beelden uit vier richtingen en optioneel 3D. Je meet er afstanden, oppervlakten en hoogtes mee. De viewer sluit aan op kaartlagen zoals de BAG, het Kadaster en het Informatie Model Water.
We winnen de orthofoto’s en oblieke beelden tegelijk in, met dezelfde sensoren. Daardoor zijn ze precies op elkaar uitgelijnd. We hebben landsdekking van Nederland. Oblieke beelden winnen we landsdekkend in vanaf 2021, en de landelijke true orthofoto op 3 cm is er vanaf 2026. Meer dan 7.200 professionals werken met de viewer. Je gebruikt hem via een licentie.
Wanneer past Kavel 10 hetbestebeeld.nl?
Open data volstaat meestal als je:
- een actuele achtergrondkaart nodig hebt voor GIS, rapportages of presentaties;
- vegetatie, openbare ruimte of erfgrenzen globaal wilt beoordelen vanuit bovenaanzicht;
- zelf met WMS/WMTS of downloads kunt werken.
hetbestebeeld.nl past eerder als je:
- gevels, daken of objecten van meerdere kanten moet zien (obliek, vier richtingen);
- in de browser wilt meten zonder GIS-kennis, bijvoorbeeld als dakdekker, buitenschilder, taxateur of onderhoudsbedrijf;
- een hogere resolutie (3 cm GSD) en true orthofoto’s nodig hebt;
- jaargangen wilt vergelijken (obliek vanaf 2021; wij hebben landelijke orthofoto’s vanaf 2003).
Ons maatwerk past als je data voor een specifiek project nodig hebt, zoals LiDAR, een 3D-model of een vlucht voor een tracé. Zie de producten van Kavel 10 en de projecten.
Twijfel je? Probeer hetbestebeeld.nl (voorheen Vision 10) 14 dagen gratis met de proeflicentie, met alle functies en zonder creditcard. Dan zie je meteen of je de gevels, hoogtes en het detail krijgt die je in een gratis bovenaanzicht mist.
Veelgestelde vragen
Zijn luchtfoto’s van Nederland gratis te bekijken?
Ja. Via PDOK en Beeldmateriaal Nederland zijn landsdekkende luchtfoto’s vanaf jaargang 2016 gratis te bekijken en te gebruiken onder een CC-BY-licentie. Je kunt ze openen in de PDOK Viewer of de Beeldmateriaal-viewer, of koppelen via WMS/WMTS.
Welke resolutie hebben de gratis PDOK-luchtfoto’s?
De gratis luchtfoto’s van PDOK en Beeldmateriaal Nederland zijn landsdekkende bovenaanzichten (orthofoto’s). Ze zijn grover dan de 3 cm van hetbestebeeld.nl en bevatten geen oblieke beelden.
Heeft PDOK ook schuine (oblieke) luchtfoto’s?
Nee. De open PDOK-luchtfoto’s zijn orthofotomozaïeken, dus een bovenaanzicht. Voor landsdekkende oblieke beelden uit vier richtingen ben je aangewezen op commerciële aanbieders, zoals wij met hetbestebeeld.nl.
Is er een online viewer met jaarlijkse luchtfoto’s en meetfuncties voor heel Nederland?
Ja. hetbestebeeld.nl (voorheen Vision 10) is onze webviewer voor heel Nederland. Oblieke beelden zijn er vanaf 2021, en de landelijke true orthofoto op 3 cm is er vanaf 2026. In de viewer meet je afstanden, oppervlakten en hoogtes. De viewer werkt met een licentie; een proeflicentie van 14 dagen is gratis.
Kan ik hetbestebeeld.nl gratis proberen?
Ja. Er is een gratis viewer zonder account waarin je kort door Nederland kunt navigeren en inzoomen. Daarnaast is er een proeflicentie van 14 dagen met alle functies en zonder creditcard.
Waar vind ik luchtfoto’s van vóór 2016?
Het Kadaster levert historische luchtfoto’s van 1927 tot en met 2012 als losse digitale luchtfoto. In hetbestebeeld.nl gaat de tijdlijn voor oblieke beelden standaard terug tot 2021. Wij hebben landelijke orthofoto’s vanaf 2003. De landelijke true orthofoto op 3 cm is er vanaf 2026.
Bronnen
Extern (geraadpleegd 28-09-2026)
- PDOK – Luchtfoto RGB (Open): https://www.pdok.nl/introductie/-/article/pdok-luchtfoto-rgb-open-
- PDOK – Luchtfoto 2025 nu beschikbaar: https://www.pdok.nl/-/luchtfoto-2025-nu-beschikbaar-bij-pdok
- PDOK – Luchtfoto Infrarood (Open): https://www.pdok.nl/introductie/-/article/pdok-luchtfoto-infrarood-open-
- PDOK Viewer: https://app.pdok.nl/viewer/
- Beeldmateriaal Nederland – Bekijk luchtfoto’s: https://www.beeldmateriaal.nl/bekijk-luchtfotos
- Beeldmateriaal Nederland – Beeldmateriaal vanaf nu vrij beschikbaar: https://www.beeldmateriaal.nl/beeldmateriaal-vanaf-nu-vrij-beschikbaar
- Kadaster – Historische luchtfoto’s: https://www.kadaster.nl/producten/kaarten-en-luchtfoto-s/historisch/luchtfoto-s
Intern
- hetbestebeeld.nl (voorheen Vision 10): https://www.kavel10.nl/producten/vision-10/
- Proeflicentie hetbestebeeld.nl: https://www.kavel10.nl/producten/vision-10/proeflicentie/
- Integraties: https://www.kavel10.nl/producten/vision-10/integraties/
- Producten Kavel 10: https://www.kavel10.nl/producten/
- Veelgestelde vragen: https://www.kavel10.nl/faq/
- Handleiding (pdf): https://www.kavel10.nl/documenten/handleiding-vision-10.pdf
- Kennis: Oblieke luchtfotografie
